Yerba mate: jak wybrać i jak parzyć

Krótko: yerba mate to suszone i rozdrobnione liście ostrokrzewu paragwajskiego, z których parzy się napar. Na start najprościej kupić czystą, sypaną yerbę bez dodatków, a jeśli lubisz owocowy aromat, mieszankę z owocami. Każdy producent podaje inny sposób parzenia, od wody z lodem po wrzątek, więc zawsze sprawdź opakowanie. Wszystkie rodzaje znajdziesz na stronie yerba mate.

To suszone, lekko prażone i rozdrobnione liście ostrokrzewu paragwajskiego. Czasem są w nich też kawałki młodych gałązek. Roślina rośnie w Ameryce Południowej: w Brazylii, Argentynie, Paragwaju i Urugwaju.

W Argentynie suszone liście leżakują dziewięć miesięcy lub dłużej, a potem są mielone. Napar pije się z naczynia przez metalową rurkę z sitkiem na dole, zwaną bombillą. Sitko zatrzymuje rozdrobnione liście. Yerbę można też zaparzyć w kubku, jak herbatę.

• Czysta, sypana. Sam susz yerba mate, bez dodatków. Pasuje do matero i do poznania samego smaku.
• Z owocami i ziołami. Yerba to od 41,5 do 95 % składu, a resztę stanowią na przykład mango, truskawka, mięta albo trawa cytrynowa. Pasuje, gdy lubisz aromatyczny napar.
• W saszetkach. Susz odmierzony po 2 g, parzony w kubku. Pasuje, gdy nie masz matero ani bombilli.
• Zestaw z matero i bombillą. Yerba razem z naczyniem i rurką z sitkiem. Pasuje, gdy dopiero zaczynasz i nie masz akcesoriów.

Na początek dobrze sprawdzi się czysta yerba w małej paczce, bo poznasz smak samego liścia. Potem sprawdź na opakowaniu kilka rzeczy.

• Skład. Czysta yerba ma jeden składnik. W mieszankach producent podaje, ile procent to yerba mate.
• Skąd są liście. Adres firmy na opakowaniu nie mówi, gdzie rosły liście. Kraj uprawy znasz tylko wtedy, gdy producent poda go osobno.
• Liście, gałązki i pył. Ich proporcje zmieniają smak, aromat i barwę naparu. W Argentynie yerba „despalada” ma co najmniej 90 % liści, a yerba „z palo” co najmniej 65 %.
• Słowo „green”. W naszym sklepie to część nazwy marki Yerba Mate Green. Etykiety nie podają, że chodzi o inny sposób suszenia.
• Instrukcja parzenia. Każda marka podaje własną temperaturę wody, ilość suszu i czas.

Nie ma jednej reguły. Producenci podają różne instrukcje, a różnice są spore.

• W matero. Susz zajmuje od jednej czwartej do trzech czwartych naczynia. Przechyl naczynie, żeby susz ułożył się na ukos, i włóż bombillę w pustą przestrzeń. Zalej wodą o temperaturze 70–80 °C.
• Po argentyńsku. Argentyński instytut yerby radzi wsypać susz do trzech czwartych naczynia. Najpierw zwilż część suszu wodą o temperaturze 40 °C, a potem dolewaj wodę 80 °C blisko bombilli.
• W kubku. Łyżeczka suszu na szklankę wody o temperaturze około 80 °C, pod przykryciem przez 10–15 minut.
• Saszetka. Zależnie od marki: na szklankę wody około 80 °C przez 10–15 minut albo na 250 ml wrzątku przez 3–5 minut.
• Na zimno. Na etykietach yerby Yerba Mate Green często jest też wariant z wodą z lodem.

Ten sam susz w matero możesz zalewać wielokrotnie, aż straci smak. Żadna etykieta nie podaje, ile razy dokładnie.

Yerbę trzymaj w suchym miejscu, w szczelnie zamkniętym opakowaniu. Niektórzy producenci dodają, że miejsce ma być też chłodne. Etykiety nie podają osobnego terminu po otwarciu.

• Yerba mate green BIO 200 g – Yerba Mate Green: czysta yerba z liści z Brazylii, w małej paczce.
• Yerba mate BIO 50 g – Dary Natury: czysta yerba z instrukcją parzenia w kubku i w matero.
• Yerba mate z miętą i limonką BIO w saszetkach 40 g – Clipper: saszetki do kubka.
• Zestaw yerba mate 400 g z matero i bombillą – Yerba Mate Green: yerba z guaraną i miętą razem z akcesoriami.

Wszystkie rodzaje: yerba mate.

1. Argentina.gob.ar, Código Alimentario Argentino, rozdział XV, art. 1193–1194 — definicja yerba mate, yerba „z palo” i „despalada” (dostęp 27.10.2026).
2. FAO/WHO Codex Alimentarius, dokument CX/CF 25/18/21 — gatunek i region pochodzenia (dostęp 27.10.2026).
3. FAO, „Flowers and Foliage”, rozdział 4, część Yerba Maté — gdzie rośnie roślina (dostęp 27.10.2026).
4. INYM (Instituto Nacional de la Yerba Mate), „Cómo hacer un buen mate argentino” — parzenie w naczyniu, 40 i 80 °C (dostęp 27.10.2026).
5. INYM, „Proceso de la yerba mate” — suszenie, leżakowanie, mielenie, proporcje liści, gałązek i pyłu (dostęp 27.10.2026).
6. University of California, Davis, „Crop of the Day: Mate” — bombilla z sitkiem (dostęp 27.10.2026).
7. Etykiety i opisy producentów yerba mate w sklepie mameko.pl (Yerba Mate Green, Dary Natury, Clipper) — skład, kraj liści, sposób parzenia, kofeina, przechowywanie, stan 27.10.2026.