Czy kasza jaglana i gryczana mają gluten? Jak po etykiecie poznać kaszę bez glutenu

Czy kasza jaglana ma gluten?

Nie. Kasza jaglana to obłuskane ziarno prosa, a proso należy do zbóż, które glutenu nie zawierają.

Sam surowiec to jednak nie cała odpowiedź. Proso jedzie z pola do łuszczarni, potem do pakowni. Po drodze bywa w tych samych maszynach co pszenica albo jęczmień. Dlatego dwie paczki kaszy jaglanej mogą mieć na etykiecie zupełnie inne informacje.

Widać to w naszym sklepie. Kasza jaglana Bio Planet, Naturavena i The Planet ma na paczce słowo „bezglutenowa” albo okrągły znak z kłosem i napisem „gluten free”. Polska kasza jaglana Bio Raj ma w informacji o alergenach zdanie: „…zboża zawierające gluten…”. W składzie obu jest tylko kasza jaglana. Różnica jest w tym, czy producent sprawdził i zadeklarował brak glutenu w gotowej paczce. Wszystkie paczki znajdziesz w kategorii kasza jaglana.

Co z tego dla Ciebie? Jeśli gotujesz jaglankę dla domowników, którzy nie jedzą glutenu, patrz na napis na paczce, nie na nazwę kaszy.

Czy kasza gryczana ma gluten?

Nie. Gryka to nie zboże, tylko roślina, której nasiona jemy jak zboże, dlatego glutenu w niej nie ma.

Z kaszą gryczaną jest ta sama historia co z jaglaną. Z natury jest bez glutenu, ale o paczce decyduje droga ziarna przez młyn i pakownię. U nas widać przy tym ciekawy podział:

• Kasza gryczana niepalona Bio Planet, Naturavena i The Planet ma na przodzie paczki napis „bezglutenowa” albo znak „gluten free”.
• Kasza gryczana palona i kasza krakowska mają w składzie wyłącznie grykę, ale napisu „bezglutenowa” na paczce nie mają.

Wszystkie rodzaje znajdziesz w kategorii kasza gryczana.

Brak napisu nie oznacza, że w kaszy palonej jest gluten. Oznacza tylko, że producent tego nie deklaruje, więc nie masz potwierdzenia na opakowaniu. Jeśli to dla Ciebie ważne, wybierz niepaloną z napisem. Czym palona różni się od niepalonej w smaku i w garnku, opisaliśmy we wpisie kasza gryczana palona czy niepalona.

Które kasze mają gluten, a które nie?

Gluten mają kasze z pszenicy, orkiszu, jęczmienia i żyta. Bez glutenu są kasze z prosa, gryki, kukurydzy i ryżu.

Najprościej sprawdzić to w składzie. Zboża z glutenem producent musi wyróżnić w wykazie składników, zwykle wielkimi literami albo pogrubieniem. Na naszych etykietach wygląda to tak: „kasza bulgur z PSZENICY durum”, „kasza JĘCZMIENNA pęczak”, „kasza manna z PSZENICY”.

„Nie ma z natury” dotyczy surowca. O tym, czy konkretna paczka jest bezglutenowa, mówi dopiero jej etykieta.

Kiedy kasza jest bezglutenowa?

Wtedy, gdy na opakowaniu jest napis „bezglutenowa” albo „bezglutenowy”. Zgodnie z rozporządzeniem unijnym taki napis może mieć tylko żywność, w której jest najwyżej 20 mg glutenu na kilogram.

Na paczce szukaj trzech rzeczy:

1. Napis „bezglutenowa” w nazwie albo na przodzie opakowania. To jedyna informacja, która mówi o glutenie w gotowej paczce.
2. Skład. W kaszy jaglanej powinna być tylko kasza jaglana, w gryczanej tylko gryka. Słowa pisane wielkimi literami to alergeny.
3. Informacja o alergenach pod składem. Zdanie „może zawierać gluten” albo „może zawierać zboża zawierające gluten” oznacza, że deklaracji bezglutenowej nie ma.

A przekreślony kłos? Na paczce spotkasz dwa rodzaje znaku. Pierwszy to kłos z numerem licencji obok. Licencję wydaje krajowe stowarzyszenie należące do AOECS, a produkt musi spełnić jego standard. Drugi to dowolny okrągły piktogram z kłosem i napisem „gluten free”, który producent rysuje sam. Sam piktogram nie dowodzi licencji, ale gdy stoi obok napisu „bezglutenowa”, ta deklaracja i tak obowiązuje. Na przodzie naszych kasz bezglutenowych jest napis albo taki okrągły znak, bez numeru licencji.

Co znaczy „może zawierać gluten” na paczce kaszy?

To ostrzeżenie, że w zakładzie przerabia się też zboża z glutenem i ślady mogą trafić do paczki. Gluten nie jest wtedy składnikiem kaszy, ale producent nie ręczy, że go tam nie ma.

To zdanie jest dobrowolne. Producent dopisuje je sam, gdy uzna, że ryzyko istnieje. Brak takiego zdania nie oznacza więc deklaracji „bezglutenowa”, a jego obecność nie znaczy, że gluten na pewno jest w środku.

W praktyce przy kaszach wygląda to tak:

• Napis „bezglutenowa”: paczka spełnia próg i możesz ją kupić, gdy unikasz glutenu.
• Brak napisu i brak ostrzeżenia: skład bez glutenu, ale bez potwierdzenia. Tak jest u nas przy kaszy gryczanej palonej i krakowskiej.
• Ostrzeżenie „może zawierać gluten”: surowiec bez glutenu, ale ślady są możliwe. Tak jest przy polskiej kaszy jaglanej Bio Raj.

Dla większości domów każda z tych kasz jest po prostu kaszą na obiad. Gdy jednak gotujesz dla kogoś, kto glutenu nie je, wybieraj paczki z pierwszej grupy.

Kasze bez glutenu, które mamy w sklepie

Poniżej są tylko kasze z deklaracją „bezglutenowa” na opakowaniu. Wszystkie znajdziesz też pod znacznikiem bez glutenu, razem z mąkami, makaronami i płatkami.

Kasza jaglana

Wybór Mameko♡

Kasza jaglana bezglutenowa BIOBio Planet · 1 kg100% kasza jaglana

drobne, słomkowożółte ziarno z ukraińskiego prosa. Przepłucz je gorącą wodą i gotuj kilkanaście minut.

9,99 zł+

Chwilowy brak♡

Kasza jaglana bezglutenowa BIONaturavena · 1 kg100% kasza jaglana

lekko orzechowy smak. Gotuj ją w trzech porcjach osolonej wody około dwudziestu minut.

11,99 złPowiadom mnie

♡

Kasza jaglana bezglutenowa BIOThe Planet · 1 kg100% kasza jaglana

złocista i delikatna. Rano możesz podać ją jak owsiankę, z suszonymi owocami i cynamonem.

11,49 zł+

Chwilowy brak♡

Kasza jaglana bezglutenowa BIOBio Planet · 500 g100% kasza jaglana

ugotowana na sypko pasuje pod mięso, a ugotowana gęsto na mleku wychodzi na deser.

6,49 złPowiadom mnie

♡

Kasza jaglana bezglutenowa BIONaturavena · 500 g100% kasza jaglana

gotuje się około dwudziestu minut w osolonej wodzie i pasuje na słono i na słodko.

5,99 zł+

♡

Kasza jaglana bezglutenowa BIOBio Planet · 400 g100% kasza jaglana

mała paczka na pierwszy raz. Jeśli wolisz kaszę kremową, dolej więcej płynu i zamieszaj pod koniec.

5,99 zł+

Chwilowy brak♡

Kasza jaglana bezglutenowa BIOBio Planet · 2 kg100% kasza jaglana

zapas, gdy gotujesz jaglaną często. Nie wymaga namaczania.

19,99 złPowiadom mnie

♡

Kasza jaglana ekspandowana bezglutenowa BIOBio Planet · 150 g100% kasza jaglana ekspandowana

ziarno jest już ugotowane i wysuszone. Wystarczy zalać je mlekiem albo napojem roślinnym, pasuje też do jogurtu i musli.

7,49 zł+

Kasza gryczana niepalona

Wybór Mameko♡

Kasza gryczana niepalona bezglutenowa BIOBio Planet · 500 g100% kasza gryczana niepalona

jasna i łagodna, z polskiej gryki. Pasuje do warzyw i jasnych sosów.

7,49 zł+

♡

Kasza gryczana niepalona bezglutenowa BIONaturavena · 500 g100% kasza gryczana niepalona

gotowa na sypko w około piętnaście minut. Dobra do pierogów, farszów i pasztetów.

8,99 zł+

♡

Kasza gryczana niepalona bezglutenowa BIOThe Planet · 800 g100% kasza gryczana niepalona

możesz ją namoczyć przed gotowaniem albo skiełkować, bo ziarno nie było prażone.

11,99 zł+

♡

Kasza gryczana niepalona bezglutenowa BIOHoreca · 5 kg100% kasza gryczana niepalona

worek na długi zapas. Trzymaj go z dala od mocnych przypraw, bo ziarno łapie zapachy.

59,90 zł+

Źródła

1. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 828/2014 — oznaczenia „bezglutenowy” i „o bardzo niskiej zawartości glutenu”, załączniki A i B
2. Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 — tekst skonsolidowany, art. 21 i załącznik II (zboża zawierające gluten)
3. Komisja Europejska — informacja o znakowaniu alergenów i ostrzeżeniach „może zawierać”
4. EFSA — opinia naukowa o alergenach żywności (zboża bez glutenu)
5. Nutrients 2021 — przegląd zbóż i pseudozbóż bez glutenu, tabela 1
6. AOECS — licencja na znak przekreślonego kłosa
7. Przekreślony Kłos — certyfikacja produktów w Polsce